Cardiovasculaire complicaties zijn een van de ernstigste problemen bij langdurig gebruik van androgenen. De redactie analyseerde hoe mesterolone de lipiden, bloeddruk en hematocriet kan beïnvloeden, hoe het verschilt van testosteron, en wat er uit onderzoek bekend is en wat nog steeds een vermoeden is.
Waarom androgenen het hart en de bloedvaten beïnvloeden
Androgeenreceptoren bevinden zich niet alleen in spieren en geslachtsorganen. Ze zijn aanwezig in myocardcellen, vaatwanden, lever, die de lipoproteïne-uitwisseling reguleert, nieren en beenmerg. Daarom kan elk androgeen, in het bijzonder mesterolon, tegelijkertijd verschillende schakels van het cardiovasculaire risico beïnvloeden.
De cardiovasculaire gevolgen van het gebruik van anabole androgene steroïden (AAS) zijn goed gedocumenteerd in recensies en wetenschappelijke verklaringen. Baggish et al (2017) toonden aan dat mannen die langdurig AAS gebruikten een hogere incidentie hadden van een verminderde linkerventrikelpompfunctie en een groter volume aan coronaire plaques vergeleken met atleten die geen steroïden gebruikten.
Tegelijkertijd werden de meeste van deze gegevens verkregen over mensen die meerdere drugs tegelijkertijd gebruikten. Er zijn vrijwel geen afzonderlijke gecontroleerde onderzoeken naar de cardiovasculaire veiligheid van mesterolon. Daarom beschrijven de redacteuren de mechanismen die inherent zijn aan androgenen in het algemeen en merken ze op waar de kenmerken van mesterolone het beeld kunnen veranderen.
Om het risico te beoordelen, kijken artsen naar drie groepen indicatoren: lipidenprofiel, bloeddruk en bloedparameters, voornamelijk hematocriet. De volgende hoofdstukken zijn aan hen gewijd.
Lipidenprofiel: HDL, LDL en hepatische lipase
De meest consistente androgeengerelateerde verandering is een afname van high-density lipoproteïne (HDL). Een van de belangrijkste mechanismen is een toename van de activiteit van leverlipase, een enzym dat HDL-deeltjes vernietigt. Orale androgenen die in hoge concentraties door de lever gaan, beïnvloeden dit enzym doorgaans sterker dan injecteerbare androgenen.
Mesterolone is een oraal medicijn, dus theoretisch kan het HDL meer verlagen dan de androgeen equivalente injecteerbare vorm van testosteron. Er zijn echter geen directe vergelijkende onderzoeken en de omvang van het effect kan niet worden geschat.
Veranderingen in LDL zijn minder voorspelbaar: beoordelingen beschrijven zowel stijgingen als geen significante veranderingen. Een ongunstige verschuiving in de verhouding LDL/HDL is een van de mechanismen waardoor langdurig gebruik van AAS in verband wordt gebracht met versnelde atherosclerose (Achar et al., 2010).
Een ander aspect is het gebrek aan smaakstoffen. Bij mannen heeft estradiol een matig gunstig effect op de lipiden. Als mesterolone wordt gebruikt tegen de achtergrond van onderdrukt eigen testosteron, kan de oestrogene "ondersteuning" van het lipidenprofiel afnemen.
Bloeddruk
Androgenen kunnen de bloeddruk op verschillende manieren verhogen: door natrium- en waterretentie, effecten op de vasculaire tonus, activering van het sympathische zenuwstelsel en veranderingen in de viscositeit van het bloed. Bij mensen die AAS gebruiken, tonen onderzoeken vaak een matige stijging van de bloeddruk aan, die zelfs na stopzetting kan aanhouden.
Het vasthouden van vocht bij het gebruik van testosteron wordt gedeeltelijk in verband gebracht met de oestrogene werking. Omdat mesterolone niet gearomatiseerd is, bevat dit bestanddeel waarschijnlijk minder. Er blijven echter directe androgene effecten op de bloedvaten en de nieren bestaan.
Het gevaar van verhoogde druk is dat deze lange tijd niet gevoeld wordt. Tegelijkertijd is het de druk in combinatie met myocardiale hypertrofie die het risico op een beroerte, hartfalen en hartritmestoornissen met zich meebrengt.
De redactie adviseert daarom om de druk thuis correct te meten: in rust, na 5 minuten zitten, op beide handen tijdens de eerste meting, meerdere dagen achter elkaar. Indicatoren 140/90 mm Hg. Kunst. en hoger is een reden om een arts te raadplegen.
Hematocriet en bloedviscositeit
Androgenen stimuleren de vorming van erytrocyten. Het mechanisme omvat het verhogen van de productie van erytropoëtine en het onderdrukken van hepcidine, een hormoon dat de beschikbaarheid van ijzer in het beenmerg beperkt. Het resultaat is een toename van hemoglobine en hematocriet.
Overmatige hematocriet (erytrocytose) verhoogt de viscositeit van het bloed en kan bijdragen aan de vorming van bloedstolsels. De richtlijnen van de Endocrine Society (2018) voor testosterontherapie bevelen aan om de hematocriet tijdens de behandeling te controleren en de therapie te herzien als deze hoger is dan 54%.
Gegevens over de effecten van mesterolon op de hematocriet zijn beperkt. Maar aangezien het erytropoëtische effect wordt gemedieerd door de androgeenreceptor, achten de redacteuren het redelijk om de algemene bloedtest te controleren met elk gebruik van androgenen.
Hematocriet wordt ook beïnvloed door uitdroging: de analyse die wordt uitgevoerd na inspanning of op een warme dag zonder voldoende te drinken, kan te hoge waarden aantonen. Hiermee moet rekening worden gehouden bij het interpreteren van de resultaten.
| Parameter | Wat weerspiegelt | Hoe zij controleren |
|---|---|---|
| HDL, LDL, triglyceriden | Atherogeen risico | Nuchter lipidenprofiel |
| Bloeddruk | Belasting op hart en bloedvaten | Thuisbewaking, 24-uursbewaking |
| Hematocriet, hemoglobine | Bloedviscositeit, risico op trombose | Bloedbeeld |
| Structuur en functie van het hart | Hypertrofie, contractiliteit | ECG, echocardiografie |
Hoe u cardiovasculaire risico's kunt verminderen
De meest effectieve manier om de risico's te verminderen is het niet gebruiken van androgenen zonder medische indicatie. Als het medicijn door een arts wordt voorgeschreven, maakt de controle van lipiden, druk en bloed deel uit van de standaardmonitoring.
Het is belangrijk dat het cardiovasculaire risico cumulatief is. Roken, overgewicht, inactiviteit buiten beweging, erfelijkheid en een calorierijk dieet met veel verzadigd vet verhogen de nadelige effecten van androgenen op lipiden en bloedvaten.
Basisinterventies die een wetenschappelijke basis hebben voor de gezondheid van het hart, ongeacht medicatie:
- regelmatige aërobe oefeningen samen met krachttraining;
- dieet met voldoende vezels, vis, groenten, noten;
- alcoholbeperking en stoppen met roken;
- controle van lichaamsgewicht en slaap;
- periodiek onderzoek door een cardioloog met risicofactoren.
Eventuele symptomen – pijn op de borst, kortademigheid bij gebruikelijke inspanning, hartfalen, duizeligheid, zwelling – vereisen onmiddellijk onderzoek.
Redactionele conclusies
Mesterolone verlaagt, net als andere androgenen, mogelijk HDL en kan de bloeddruk en de hematocriet verhogen. Er zijn weinig directe onderzoeken naar dit specifieke medicijn, dus de risicobeoordeling is gebaseerd op algemene patronen voor androgenen.
De orale toedieningsweg kan het effect op de lipiden vergroten, en het gebrek aan aromatisering kan de vochtretentie verminderen, maar ontneemt de gunstige effecten van estradiol.
Lipidogram, bloeddrukmeting en volledig bloedbeeld: een minimale set controles voor elk androgeengebruik.
We raden onze materialen ook aan voor algemene bijwerkingen van mesterolone, voor controletests en voor myocardiale hypertrofie bij krachtsport.
Lijst met gebruikte literatuur
- Baggish AL, Weiner RB, Kanayama G, et al. Cardiovascular toxicity of illicit anabolic-androgenic steroid use. Circulation. 2017;135(21):1991â2002.
- Achar S, Rostamian A, Narayan SM. Cardiac and metabolic effects of anabolic-androgenic steroid abuse on lipids, blood pressure, left ventricular dimensions, and rhythm. Am J Cardiol. 2010;106(6):893â901.
- Pope HG Jr, Wood RI, Rogol A, et al. Adverse health consequences of performance-enhancing drugs: an Endocrine Society scientific statement. Endocr Rev. 2014;35(3):341â375.
- Bhasin S, Brito JP, Cunningham GR, et al. Testosterone therapy in men with hypogonadism: an Endocrine Society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2018;103(5):1715â1744.
- Kicman AT. Pharmacology of anabolic steroids. Br J Pharmacol. 2008;154(3):502â521.
- Hartgens F, Kuipers H. Effects of androgenic-anabolic steroids in athletes. Sports Med. 2004;34(8):513â554.
