Metandienon en Stanozolol zijn twee van de beroemdste 'pilsteroïden' uit de sportgeschiedenis. Ze worden vaak samen genoemd, maar hun chemie, medische geschiedenis en effecten verschillen aanzienlijk. De redactie analyseert wat dit verschil is.

Twee symbolen van het dopingtijdperk

Metandienon en Stanozolol zijn waarschijnlijk de bekendste orale anabole steroïden in de geschiedenis van de sport. Metandienon (Metandrostenolon), bekend onder de handelsnaam "Dianabol", verscheen eind jaren vijftig en werd de eerste steroïde die veel werd gebruikt onder Amerikaanse atleten. Stanozolol ("Winstrol") werd wereldwijd populair na de Olympische Spelen van 1988 in Seoul, toen het werd gevonden in de steekproef van de winnaar van de 100 meter race, Ben Johnson.

Ondanks de gemeenschappelijke status van "klassieke pillen", zijn dit zeer verschillende stoffen. Metandienon is een testosteredivaat dat gearomatiseerd is, Stanozolol is een dihydrotestosteronderivaat met een ongebruikelijke pyrazoolring die niet gearomatiseerd is. Effecten en medische geschiedenis zijn hiervan afhankelijk.

Beide geneesmiddelen zijn 17α-gealkyleerd, dat wil zeggen bedoeld voor orale toediening en hebben een gemeenschappelijk probleem: hepatotoxiciteit. Stanozolol werd, in tegenstelling tot metandienon, ook geproduceerd in injecteerbare vorm in de vorm van een waterige suspensie.

In dit materiaal vergelijkt de redactie de herkomst, de medische status, de vormen en het antidopingaspect. Het werkingsmechanisme en de bijwerkingen worden besproken in het artikel Metandienon vs Stanozolol.

Metandienon: van het "ontbijt van kampioenen" tot het verdwijnen uit de apotheek

Metandienon is 17α-methyl-1-dehydrotestosteron, wat in wezen een gemethyleerde versie van boldenon is. Het medicijn is ontwikkeld door het farmaceutische bedrijf Ciba en de verspreiding ervan in de sport wordt in verband gebracht met de Amerikaanse arts John Ziegler, die, volgens zijn eigen herinneringen, later spijt had van zijn rol hierin.

In de geneeskunde wordt metandienon beschouwd als een anabool middel voor verschillende aandoeningen bij gewichtsverlies, maar er zijn geen overtuigende aanwijzingen naar voren gekomen die opwegen tegen de risico's. In de VS werd de productie en verkoop van het medicijn in de jaren tachtig stopgezet, en in de meeste landen bestaan ​​er tegenwoordig geen geregistreerde doseringsvormen.

Dat wil zeggen dat alle metandienone die vandaag de dag in omloop is, een product is van illegale productie. Analyses van in beslag genomen drugs in verschillende landen brengen regelmatig inconsistenties in dosering en samenstelling aan het licht.

Historisch gezien illustreert metandienon goed het pad van veel anabole steroïden: van een veelbelovend medicijn uit het laboratorium naar een stof die alleen in niet-medische circulatie bleef.

Metandienon en stanozolol: geschiedenis en kenmerken
Foto: Sam Moghadam / Unsplash

Stanozolol: de enige van het paar met een echte indicatie

Stanozolol is 17α-methyl-DHT met een pyrazoolring aan de A-ring. Het medicijn is ontwikkeld door Winthrop. Het werd geproduceerd in tabletten voor orale toediening en in de vorm van een waterige microkristallijne suspensie voor injecties - de laatste vormt, in tegenstelling tot olieoplossingen, geen oliedepot.

De bekendste medische indicatie van stanozolol is het voorkomen van aanvallen van erfelijk angio-oedeem. Androgenen verhogen het niveau van de C1-esteraseremmer, waarvan het tekort aan deze ziekte ten grondslag ligt. Samen met danazol was stanozolol lange tijd een van de middelen voor preventie op de lange termijn, totdat er modernere medicijnen verschenen.

In de diergeneeskunde werd stanozolol gebruikt bij paarden en honden. In de menselijke geneeskunde is de registratie ervan in veel landen stopgezet, hoewel het medicijn in sommige rechtsgebieden mogelijk nog steeds op recept verkrijgbaar is.

Stanozolol heeft dus ten minste één geldige historische indicatie, terwijl metandienon er momenteel geen heeft. Dit maakt stanozolol echter niet veiliger voor niet-medisch gebruik.

Vergelijkingstabel

Om de verschillen duidelijk te laten zien, heeft de redactie de belangrijkste kenmerken van de twee medicijnen samengevat in een tabel. Gegevens over de status zijn samengevat: registratie in individuele landen kan verschillen en de tabel is geen basis voor het kiezen van een medicijn.

ParameterMetandienonStanozolol
Chemische basis17α-methyl-1-dehydrotestosteron17α-methyl-DHT met een pyrazoolring
AromatiseringJaNee
ToedieningsvormenTablettenTabletten, waterige suspensie voor injectie
Medische indicatieEr zijn geen moderneErfelijk angio-oedeem (historisch)
Status in de VSStopgezetNiet meer leverbaar voor mensen
Status bij WADAVerboden (S1)Verboden (S1)
MetandienonStanozololOestrogene effecten Vloeistofretentie Beschikbare toedieningsvormen Moderne medische indicaties Hepatotoxiciteit laagmatighoog
Fig. 1. Kwalitatieve vergelijking van metandienone en stanozolol (schematisch; beoordeling van de redacteur, geen kwantitatieve gegevens).

Het belangrijkste praktische verschil is de oestrogene component. Metandienon is gearomatiseerd, waardoor het vochtretentie en gynaecomastie kan veroorzaken. Stanozolol is niet gearomatiseerd en heeft meestal niet zulke effecten. Daarom wordt het in informele bronnen "droog" genoemd.

Gewricht — 17α-alkylering. Ongeacht de vorm (zelfs injecteerbaar stanozolol is 17α-gealkyleerd), brengen beide stoffen een risico met zich mee voor de lever en verlagen ze de HDL-waarden dramatisch.

Vormverschillen hebben ook bijwerkingen: injecties met een waterige suspensie van stanozolol zijn vaak pijnlijk en kunnen bij schending van de steriliteit leiden tot abcessen.

Antidopingaspect

Beide stoffen nemen een bijzondere plaats in in de geschiedenis van de antidopingcontrole. Stanozolol blijft een van de meest gedetecteerde anabole steroïden in door het WADA geaccrediteerde laboratoriumrapporten.

Vooruitgang bij de detectie houdt verband met de ontdekking van langlevende metabolieten. Moderne massaspectrometrie maakt het mogelijk om sporen van metabolieten van zowel stanozolol als metandienone veel langer te bepalen dan eerder werd gedacht. Het was de heranalyse van de bewaarde monsters van de Olympische Spelen van 2008 en 2012 die het mogelijk maakte om talrijke overtredingen te identificeren, waaronder vele stanozolol en dehydrochloormethyltestosteron.

Het is belangrijk dat de atleet begrijpt: de orale vorm maakt de stof niet "kort" vanuit het oogpunt van detectie, en het jarenlang bewaren van monsters betekent dat het resultaat later kan worden herzien.

Een ander risico zijn besmette voedseladditieven. Er zijn gevallen bekend waarin steroïden, met name metandienon, werden aangetroffen in supplementen waarvan de samenstelling niet op het etiket stond vermeld. Atleten wordt aangeraden producten met onafhankelijke certificering te kiezen.

Belangrijk. Het artikel is louter informatief en is geen aanbeveling voor gebruik. Anabole steroïden – voorgeschreven of verboden medicijnen; elk gebruik ervan is alleen mogelijk op afspraak en onder toezicht van een arts. Ze staan ​​allemaal op de verboden lijst van het WADA.

Redactionele conclusies

Metandienon en Stanozolol zijn twee klassieke orale steroïden met verschillende chemie: de eerste aromatiseert, de laatste niet. Vandaar het verschil in de ernst van de oestrogene effecten.

Stanozolol had een echte medische indicatie: preventie van erfelijk angio-oedeem, metandienon heeft geen moderne indicaties. Beide zijn tegenwoordig vrijwel verdwenen uit de legale medische circulatie.

Vaak - 17α-alkylering, lever- en lipidenrisico's, en volledig WADA-verbod.

We raden u ook aan het artikel Metandienon vs Stanozolol: A Comparison of Mechanism of Action and Side Effects te lezen, evenals onze materialen over de risico's van vervuilde additieven en over metabolieten op de lange termijn bij de antidopingcontrole.

Lijst met gebruikte literatuur

  1. Kicman AT. Pharmacology of anabolic steroids. Br J Pharmacol. 2008;154(3):502–521.
  2. Schänzer W. Metabolism of anabolic androgenic steroids. Clin Chem. 1996;42(7):1001–1020.
  3. Kanayama G, Pope HG Jr. History and epidemiology of anabolic androgens in athletes and non-athletes. Mol Cell Endocrinol. 2018;464:4–13.
  4. Thompson PD, Cullinane EM, Sady SP, et al. Contrasting effects of testosterone and stanozolol on serum lipoprotein levels. JAMA. 1989;261(8):1165–1168.
  5. Pope HG Jr, Wood RI, Rogol A, et al. Adverse health consequences of performance-enhancing drugs: an Endocrine Society scientific statement. Endocr Rev. 2014;35(3):341–375.
  6. World Anti-Doping Agency. The World Anti-Doping Code: International Standard — Prohibited List. Montreal: WADA; чинна редакція.